An toàn & sức khoẻ · Bài 18/25
An toàn khi có sét trên sân golf: caddie cần biết
Dấu hiệu giông sét, còi báo dừng chơi, nơi trú an toàn và nơi tuyệt đối không trú, cách nhắc khách dừng chơi và sơ cứu khi có người bị sét đánh.
Checklist nhanh
- Biết quy ước còi báo của sân
- Biết vị trí nhà trú gần nhất trên từng hố
- Nghe sấm là dừng, đưa khách vào nơi trú
- Không trú dưới cây đơn lẻ hay trên xe điện
- Chờ khoảng 30 phút sau tiếng sấm cuối hoặc lệnh của sân
Sân golf là nơi rộng, trống, nhiều cây đơn lẻ và người cầm gậy kim loại — đúng kiểu nơi sét hay đánh. Ở Việt Nam, mùa mưa (miền Nam khoảng tháng 5–10, miền Bắc mùa hè) giông chiều đến rất nhanh. Mạng sống của bạn và khách quan trọng hơn mọi vòng golf.
Luật nói gì
- Người chơi được tự dừng chơi khi tin rằng có nguy hiểm từ sét, không bị phạt (Rule 5.7a).
- Khi sân hoặc ban tổ chức ra lệnh dừng vì nguy hiểm, phải dừng ngay lập tức, không đánh nốt cú đang dở (Rule 5.7b).
Nghĩa là khách không bao giờ bị phạt vì nghe theo bạn mà dừng lại tránh sét.
Dấu hiệu cần dừng
- Nghe tiếng sấm — nếu nghe được sấm, bạn đã ở trong tầm sét.
- Thấy chớp, mây đen kéo tới nhanh, gió đổi chiều đột ngột.
- Quy tắc tham khảo 30-30: đếm từ lúc chớp tới lúc nghe sấm, dưới khoảng 30 giây thì đi trú ngay; chờ khoảng 30 phút sau tiếng sấm cuối mới quay lại.
- Còi báo của sân: mỗi sân quy ước riêng (ví dụ còi dài = dừng chơi, còi ngắt quãng = chơi tiếp). Hỏi caddie master quy ước của sân bạn ngay từ ngày đầu.
Các bước khi có giông sét
- Nói rõ với khách: "Có sét, mình phải dừng và vào chỗ trú ngay." Không cần chờ khách đồng ý mới đi.
- Đánh dấu vị trí bóng nếu kịp (khách có thể nhấc bóng khi dừng chơi, Rule 5.7c).
- Bỏ gậy xuống, không cầm gậy, ô có cán kim loại giơ cao.
- Đi tới nơi trú an toàn: nhà club house, nhà trú bão có thiết kế chống sét của sân, hoặc ô tô có mui kín bằng kim loại.
- Gọi bộ đàm báo caddie master vị trí nhóm mình.
- Chỉ quay lại khi sân thông báo tiếp tục.
Nơi không được trú
- Dưới cây đơn lẻ hay cây cao giữa fairway — nguy hiểm nhất.
- Xe điện golf mui hở hoặc mái nhựa — không bảo vệ khỏi sét.
- Chòi che mưa không có hệ thống chống sét.
- Gần hồ nước, trên đồi, chỗ cao trống trải.
- Gần hàng rào kim loại, cột điện.
Nếu bị kẹt ngoài trời, không có chỗ trú: tránh xa cây và kim loại, mọi người tản ra cách nhau vài mét, ngồi xổm thấp, hai chân chụm, đầu cúi. Đây là cách cuối cùng, không thay được việc vào nơi trú.
Khi có người bị sét đánh
- Người bị sét đánh không mang điện, chạm vào sơ cứu được ngay.
- Gọi 115 và báo caddie master cùng lúc.
- Kiểm tra thở, mạch; nếu ngừng thở, làm hô hấp nhân tạo/ép tim nếu bạn đã được huấn luyện.
- Nhiều người cùng bị: ưu tiên người bất tỉnh, không thở.
Lỗi hay gặp
- Chờ khách đánh nốt hố rồi mới dừng.
- Trú dưới cây to cạnh tee box vì "đỡ ướt".
- Ngồi trên xe điện chạy về club house trong lúc sét đang đánh gần, khi có nơi trú an toàn gần hơn.
- Quay lại sân ngay khi mưa vừa ngớt, sấm vẫn còn.
Mẹo từ caddie lâu năm
- Thuộc vị trí nhà trú trên từng hố của sân mình. Ở sân rộng như Long Thành hay BRG Đà Nẵng, quãng đường về club house có thể khá xa.
- Khách nước ngoài có thể chưa quen giông nhiệt đới. Nói bằng tiếng Anh ngắn gọn: "Lightning. We must stop now."
- Xem dự báo thời tiết trước ca chiều, nói trước với khách khả năng phải dừng.
Đọc thêm thuật ngữ caddie và nắng nóng và sức khoẻ.
Căn cứ: Rule 5.7a, Rule 5.7b, Rule 5.7c — Rules of Golf 2023. Xem thêm Luật golf caddie cần biết.