Luật golf theo tình huống
Gặp tình huống trên sân? Tra nhanh cách xử lý đúng luật và mức phạt, theo Rules of Golf 2023 (R&A/USGA).
Trên khu tee
- Bóng rơi khỏi tee khi chưa đánh có bị phạt không?Không phạtKhông phạt. Bóng chưa vào cuộc nên bạn chỉ việc tee lại ở bất kỳ đâu trong khu tee, kể cả khi bạn lỡ gậy chạm làm bóng rơi lúc address.
- Đánh sai thứ tự trên tee có bị phạt không?Không phạt (match play: đối thủ có thể huỷ cú đánh)Stroke play: không phạt, chơi tiếp bình thường (trừ khi các bên thoả thuận đánh sai lượt để một người được lợi: mỗi người phạt 2 gậy). Match play: không phạt, nhưng đối thủ có quyền huỷ cú đánh và bắt bạn đánh lại đúng lượt.
- Được tee bóng cao bao nhiêu, đứng ngoài khu tee được không?Không phạt (dùng tee không hợp lệ: phạt chung, tái phạm bị loại)Luật không giới hạn độ cao tee bóng, chỉ yêu cầu tee dài tối đa 4 inch (101,6 mm). Bạn được đứng ngoài khu tee, miễn bóng nằm trong khu tee.
- Swing trượt hoàn toàn không chạm bóng (whiff) có tính gậy không?Không phạt (nhưng cú vung hụt tính là 1 gậy)Có tính 1 gậy nếu bạn vung với ý định đánh bóng. Không có gậy phạt. Nếu bóng vẫn ở khu tee, bạn được tee lại ở chỗ khác trong khu tee mà không phạt.
- Tee bóng ở khu tee sai màu có bị phạt không?Phạt 2 gậy (stroke play) / không phạt nhưng đối thủ có thể huỷ cú đánh (match play)Đánh từ cọc tee không đúng quy định cũng là đánh từ ngoài khu tee: stroke play phạt 2 gậy và phải đánh lại từ đúng tee; match play đối thủ có quyền huỷ cú đánh.
- Tee bóng phía trước cọc tee hoặc ngoài khu tee bị phạt gì?Phạt 2 gậy (stroke play) / không phạt nhưng đối thủ có thể huỷ cú đánh (match play)Stroke play: phạt 2 gậy và phải đánh lại từ trong khu tee, không sửa là bị loại. Match play: không phạt nhưng đối thủ có quyền huỷ cú đánh, bắt bạn đánh lại.
OB & mất bóng
- Bóng bị người hoặc động vật lấy mất thì xử lý thế nào?Không phạt (nếu biết hoặc gần như chắc chắn)Nếu biết chắc hoặc gần như chắc chắn bóng bị người hay con vật lấy đi, không phạt: đặt một quả bóng vào chỗ ước tính bóng đã nằm. Không chắc thì là bóng mất, phạt 1 gậy.
- Bóng nằm trên vạch OB hoặc chạm cọc trắng có tính là OB không?Không phạt (nếu bóng còn trong sân)Chỉ OB khi toàn bộ quả bóng nằm ngoài mép biên. Bóng chạm vạch hoặc chạm cọc trắng mà còn một phần ở phía trong sân là bóng trong sân, đánh tiếp không phạt.
- Bóng ra OB xử lý thế nào?Phạt 1 gậy (stroke and distance)Phạt 1 gậy và đánh lại từ chỗ vừa đánh (stroke and distance). Đánh từ tee thì tee lại. Nếu sân áp dụng local rule E-5, có thêm lựa chọn thả bóng gần chỗ ra OB, phạt 2 gậy.
- Đánh nhầm bóng của người khác bị phạt gì?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play)Stroke play: phạt 2 gậy, phải quay lại chơi đúng bóng của mình, không sửa là bị loại. Match play: thua hố. Cú đánh với bóng nhầm không tính.
- Khi nào được đánh bóng dự phòng (provisional) và phải tuyên bố thế nào?Phạt 1 gậy nếu bóng dự phòng trở thành bóng trong cuộcĐược đánh khi bóng có thể mất ngoài khu vực phạt hoặc ra OB. Phải tuyên bố rõ dùng từ "provisional" trước khi đánh, nếu không bóng thứ hai thành bóng trong cuộc.
- Local rule E-5 là gì? Thả bóng thay cho stroke-and-distance thế nào?Phạt 2 gậy (chỉ khi local rule E-5 được áp dụng)E-5 là local rule tuỳ sân áp dụng: bóng mất hoặc ra OB, bạn được thả bóng gần chỗ bóng mất/ra OB, kéo vào tới mép fairway, phạt 2 gậy thay vì quay lại đánh.
- Tìm bóng quá 3 phút thì xử lý thế nào?Phạt 1 gậy (stroke and distance)Hết 3 phút chưa thấy bóng là bóng mất: phạt 1 gậy, đánh lại từ chỗ đánh trước. Tìm thấy sau 3 phút cũng không được đánh, đánh vào là đánh nhầm bóng.
- Tìm thấy bóng đầu sau khi đã đánh bóng dự phòng thì chơi quả nào?Không phạt (nếu chơi tiếp bóng dự phòng sai quy định: phạt 2 gậy stroke play / thua hố match play)Nếu bóng gốc tìm thấy trong sân trong vòng 3 phút, bạn phải chơi bóng gốc và bỏ bóng dự phòng, không phạt. Cố chơi tiếp bóng dự phòng là đánh nhầm bóng.
Khu vực phạt (hồ nước)
- Bóng trôi theo dòng nước trong khu vực phạt thì xử lý thế nào?Không phạt nếu đánh bóng đang trôi / phạt 1 gậy nếu giải thoátĐược đánh bóng đang trôi trong nước mà không phạt, hoặc phạt 1 gậy giải thoát theo Rule 17 bằng bóng khác. Điểm tham chiếu là chỗ bóng cắt mép khu vực phạt, không phải chỗ bóng trôi tới.
- Bóng vào hồ nước vạch vàng xử lý thế nào?Phạt 1 gậy (nếu giải thoát) / không phạt nếu đánh như bóng đang nằmĐánh như bóng đang nằm (không phạt) hoặc phạt 1 gậy để: đánh lại từ chỗ cũ, hoặc thả bóng lùi về sau trên đường thẳng từ lỗ qua điểm bóng cắt mép hồ.
- Bóng vào khu vực phạt vạch đỏ xử lý thế nào?Phạt 1 gậy (nếu giải thoát) / không phạt nếu đánh như bóng đang nằmNgoài các lựa chọn như vạch vàng, vạch đỏ cho thêm lựa chọn thả ngang: phạt 1 gậy, thả trong hai chiều dài gậy từ điểm bóng cắt mép lần cuối, không gần lỗ hơn.
- Có được nhặt đá, lá, cành cây trong khu vực phạt không?Không phạt (phạt 1 gậy nếu làm bóng di chuyển)Được. Bạn được bỏ đá, lá, cành rời trong khu vực phạt mà không bị phạt. Nhưng nếu việc đó làm bóng di chuyển thì phạt 1 gậy và phải đặt bóng lại.
- Đánh bóng ngay trong khu vực phạt có được chạm đất, bỏ lá không?Không phạtĐược. Từ 2019, trong khu vực phạt bạn được đặt gậy chạm đất, chạm nước, swing tập chạm đất và nhặt lá, cành cây rời, không phạt. Vẫn cấm cải thiện điều kiện cú đánh.
- Đánh từ khu vực phạt ra rồi bóng lại rơi vào lại thì xử lý thế nào?Tuỳ lựa chọn (không phạt hoặc phạt 1 gậy)Bóng lại dừng trong khu vực phạt: đánh tiếp không phạt, hoặc phạt 1 gậy theo Rule 17.1d, hoặc phạt 1 gậy để đánh lại từ chỗ cú cuối ngoài khu vực phạt.
- Không chắc bóng vào hồ hay mất ở rough thì xử lý thế nào?Phạt 1 gậy (Rule 17 hoặc stroke and distance tuỳ trường hợp)Phải biết hoặc gần như chắc chắn (95%) bóng xuống hồ mới được xử lý theo Rule 17. Không đủ chắc và không tìm thấy thì là bóng mất: phạt 1 gậy, đánh lại từ chỗ cũ.
Bunker
- Bóng bất khả đánh trong bunker có những lựa chọn nào?Phạt 1 gậy (phạt 2 gậy nếu drop ra ngoài bunker)Có 4 lựa chọn: làm lại cú trước, drop theo đường lùi trong bunker hoặc drop ngang 2 gậy-dài trong bunker (đều phạt 1 gậy), hoặc drop theo đường lùi ra ngoài bunker với tổng phạt 2 gậy.
- Bóng bị vùi trong cát bunker có được cứu trợ miễn phí không?Không phạt nếu đánh như bóng nằm / phạt 1 hoặc 2 gậy nếu chọn bất khả đánhKhông. Cứu trợ miễn phí cho bóng cắm (Rule 16.3) chỉ áp dụng ở khu vực chung. Trong bunker bạn phải đánh như bóng nằm, hoặc tuyên bố bất khả đánh với 1 gậy phạt trở lên.
- Chạm cát khi swing tập hoặc address trong bunker có bị phạt không?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play)Có. Chạm cát ngay trước/sau bóng khi address, hoặc chạm cát khi swing tập hay khi backswing, bị phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play).
- Có được cào bunker trước khi đánh không, để cào ở đâu?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) nếu cải thiện cú đánhKhông được cào để cải thiện cú đánh hay thử cát: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play). San cát chăm sóc sân không ảnh hưởng cú đánh thì được. Để cào ở đâu theo quy định của sân.
- Có được nhặt lá, đá trong bunker trước khi đánh không?Không phạt (phạt 1 gậy nếu làm bóng di chuyển)Được. Từ 2019 bạn được bỏ lá, đá, cành rời trong bunker không phạt. Nếu làm bóng di chuyển khi bỏ vật cản rời thì phạt 1 gậy và đặt bóng lại.
- Nước đọng trong bunker xử lý thế nào?Không phạt (phạt 1 gậy nếu drop ra ngoài bunker)Nước đọng là tình trạng bất thường của sân. Bạn được drop miễn phí ở điểm thoát nước gần nhất trong bunker, hoặc drop ra ngoài bunker theo đường lùi với 1 gậy phạt.
Trên green
- "Gimme" (cho putt) trong stroke play có hợp lệ không?Bị loại (DQ) nếu không đưa bóng vào lỗ và không sửa kịpKhông. Gimme chỉ có trong match play. Stroke play bắt buộc đưa bóng vào lỗ; không hoàn tất hố và không sửa trước khi đánh hố tiếp theo thì bị loại.
- Bóng đã đánh dấu đặt lại rồi bị gió lăn thì xử lý thế nào?Không phạtNếu bóng đã được nhấc và đặt lại trên green rồi mới bị gió làm lăn, bạn đặt bóng về chỗ cũ, không phạt. Nếu chưa từng nhấc bóng thì đánh từ chỗ mới.
- Bóng treo mép lỗ được chờ bao lâu?Không phạt nếu rơi trong 10 giây / phạt 1 gậy nếu rơi sau đóBạn được đi tới lỗ với thời gian hợp lý rồi chờ thêm 10 giây. Bóng rơi trong 10 giây: tính vào với cú trước. Rơi sau 10 giây: vẫn vào nhưng cộng 1 gậy phạt.
- Caddie đứng sau đường putt khi bạn đánh có bị phạt không?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play)Có. Từ lúc bạn bắt đầu vào thế đứng đến khi đánh, caddie không được cố ý đứng trên hoặc gần đường kéo dài sau bóng: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play).
- Chạm vào đường putt trên green có bị phạt không?Không phạt (phạt 2 gậy / thua hố nếu cải thiện đường putt hoặc thử mặt green)Không phạt chỉ vì chạm vào đường putt. Bạn chỉ bị phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) nếu chạm làm cải thiện đường putt hoặc cố ý thử mặt green.
- Có được sửa vết bóng, vết giày trên green không?Không phạtĐược. Từ 2019 bạn được sửa hầu hết hư hại trên green, gồm vết bóng rơi, vết đinh giày, vết do động vật, không phạt. Không được sửa lỗ thông khí hay mặt cỏ không đều tự nhiên.
- Đánh dấu và nhấc bóng trên green thế nào cho đúng luật?Phạt 1 gậy nếu nhấc mà không đánh dấuTrên green bạn được nhấc và lau bóng, nhưng phải đánh dấu trước. Nhấc mà không đánh dấu, hoặc putt khi còn marker, phạt 1 gậy. Đặt bóng lại đúng chỗ cũ.
- Putt bóng chạm cờ khi để cờ trong lỗ có bị phạt không?Không phạtKhông phạt. Từ 2019 bạn được để cờ trong lỗ khi putt; nếu bóng chạm cờ, cứ đánh tiếp như bóng nằm. Bóng dựa cờ mà có phần dưới mặt green thì tính là vào lỗ.
- Putt trên green trúng bóng người khác bị phạt thế nào?Phạt 2 gậy (stroke play) / không phạt (match play)Nếu cả hai bóng đều nằm trên green trước cú đánh: stroke play phạt 2 gậy, match play không phạt. Bạn đánh tiếp bóng mình từ chỗ dừng, bóng kia đặt lại vị trí cũ.
- Vô tình làm bóng hoặc marker di chuyển trên green có bị phạt không?Không phạtKhông phạt. Trên green, nếu bạn, đối thủ hay người khác vô tình làm bóng hoặc marker di chuyển, chỉ cần đặt lại về chỗ cũ.
Fairway, rough & khu vực chung
- Bẻ cành cây, dẫm cỏ cản đường swing có bị phạt không?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play)Bẻ, uốn cành cây hay dẫm bẹp cỏ để cải thiện đường swing, chỗ đứng: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) theo Rule 8.1a. Lấy stance hợp lý và swing thật thì được phép.
- Bóng cắm xuống đất ở fairway hoặc rough có được nhặt lên drop không?Không phạtĐược, không phạt. Nếu bóng cắm trong vết rơi của chính nó ở khu vực chung, bạn drop trong phạm vi 1 gậy-dài từ điểm ngay sau bóng, không gần lỗ hơn.
- Bóng đập trúng chính mình, caddie hoặc túi gậy có bị phạt không?Không phạtKhông phạt, kể cả khi bóng trúng chính bạn, caddie hay túi gậy của bạn, miễn là vô tình. Bạn đánh tiếp bóng như nó nằm (Rule 11.1).
- Bóng nằm sát rễ cây, kẹt bụi rậm: tuyên bố bất khả đánh thế nào?Phạt 1 gậyBạn được tuyên bố bóng bất khả đánh (unplayable) ở bất cứ đâu trừ khu vực phạt, chịu phạt 1 gậy và chọn 1 trong 3 cách: đánh lại chỗ cũ, lùi trên đường thẳng, hoặc drop trong 2 gậy (Rule 19).
- Bóng nằm trên đường xe golf có được drop miễn phí không?Không phạtĐược, không phạt. Đường xe là chướng ngại cố định. Bạn tìm điểm cứu trợ hoàn toàn gần nhất, drop trong phạm vi 1 gậy-dài, không gần lỗ hơn.
- Bóng nằm trên green của hố khác (wrong green) xử lý thế nào?Không phạt khi lấy relief; phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) nếu đánh từ wrong greenBóng nằm trên green của hố khác, hoặc green đó cản chỗ đứng/vùng swing: bạn không được đánh như bóng nằm mà bắt buộc lấy relief miễn phí: drop trong 1 gậy từ điểm gần nhất được giải thoát hoàn toàn, không gần lỗ hơn (Rule 13.1f). Đánh luôn từ đó: phạt 2 gậy / thua hố.
- Bóng nằm trong hang chuột, hang cua do động vật đào có được relief không?Không phạtCó. Hang động vật đào là tình trạng bất thường của sân. Ở khu vực chung, bạn được relief miễn phí: drop trong 1 gậy từ điểm gần nhất được giải thoát hoàn toàn, không gần lỗ hơn (Rule 16.1b).
- Bóng nằm trong khu vực đang sửa chữa (GUR) xử lý thế nào?Không phạtBạn được drop miễn phí ở điểm cứu trợ hoàn toàn gần nhất ngoài khu GUR, trong phạm vi 1 gậy-dài, không gần lỗ hơn. Nếu khu đó là 'no play zone' thì bắt buộc phải cứu trợ.
- Bóng nằm trong vết divot trên fairway có được nhặt lên không?Không phạt nếu đánh như bóng nằm; phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) nếu cải thiện vết divotKhông. Vết divot không phải ground under repair, bạn phải đánh bóng như nó nằm (Rule 9.1), trừ khi ban tổ chức có Local Rule riêng. Tự lấp, nén vết divot trước cú đánh: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play).
- Cọc OB trắng cản swing có được nhổ không? Cọc khoảng cách thì sao?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) nếu nhổ cọc OB; không phạt với cọc là vật cản di chuyển đượcKhông được nhổ cọc OB trắng; làm vậy để cải thiện cú đánh bị phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play), và không có relief miễn phí. Cọc khoảng cách, cọc đỏ/vàng thường là vật cản di chuyển được, nhổ thoải mái.
- Đánh trúng bóng hai lần trong một cú (double hit) có bị phạt không?Không phạt (tính 1 gậy)Không phạt. Nếu gậy vô tình chạm bóng hơn một lần trong một cú đánh, bạn chỉ tính 1 gậy và đánh tiếp bóng như nó nằm (Rule 10.1a).
- Làm bóng di chuyển khi address hoặc tập swing có bị phạt không?Phạt 1 gậy (cả stroke play và match play)Nếu chính bạn làm bóng di chuyển (ngoài green, không phải lúc tìm bóng), phạt 1 gậy và phải đặt bóng lại chỗ cũ (Rule 9.4). Nếu gió hay trọng lực làm bóng lăn thì không phạt, đánh từ chỗ mới.
- Nhặt bóng để xác định mà không đánh dấu, không báo có bị phạt không?Phạt 1 gậy nếu không đánh dấu hoặc lau quá mứcKhông cần báo trước cho ai. Nhưng phải đánh dấu vị trí trước khi nhặt; nhặt mà không đánh dấu, hoặc lau bóng quá mức cần, bị phạt 1 gậy và phải đặt lại bóng (Rule 7.3).
- Thả bóng (drop) thế nào cho đúng luật, khi nào phải thả lại?Không phạt nếu sửa trước khi đánh; phạt 1 gậy nếu đánh bóng drop sai cáchDrop thẳng từ độ cao đầu gối, bóng phải dừng trong vùng relief. Lăn ra ngoài thì drop lại; lần 2 vẫn ra thì đặt bóng ở chỗ nó chạm đất. Drop sai cách mà đánh luôn: phạt 1 gậy (Rule 14.3).
- Vô tình đá trúng, làm bóng di chuyển khi đang tìm bóng có bị phạt không?Không phạtKhông phạt. Nếu vô tình làm bóng di chuyển trong lúc tìm, bạn chỉ cần đặt bóng lại đúng chỗ cũ (ước lượng nếu không biết chính xác) theo Rule 7.4 và 14.2.
Dụng cụ & tình huống khác
- Bóng bị nứt, vỡ trong lúc chơi có được thay bóng không?Không phạt; nhặt bóng không đúng thủ tục phạt 1 gậyBóng bị nứt hoặc cắt trong hố đang chơi: được thay bóng khác, đặt đúng chỗ cũ, không phạt (Rule 4.2c). Bóng vỡ thành nhiều mảnh sau cú đánh: cú đánh không tính, đánh lại từ chỗ cũ (Rule 4.2b).
- Đến muộn giờ tee bị phạt thế nào?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố đầu (match play) nếu muộn ≤ 5 phút; truất quyền nếu muộn hơnCó mặt sẵn sàng chơi trong vòng 5 phút sau giờ xuất phát: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố đầu (match play). Muộn hơn 5 phút: truất quyền thi đấu, trừ trường hợp đặc biệt (Rule 5.3a).
- Đổi bóng giữa chừng một hố có bị phạt không?Không phạt nếu thay đúng lúc được phép; phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) nếu thay saiCó thể. Bạn phải hoàn thành hố bằng quả bóng phát từ tee, trừ khi bóng mất, ra OB, hoặc bạn đang lấy relief cho phép thay bóng. Thay bóng sai quy định: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play) (Rule 6.3b).
- Dùng máy đo khoảng cách (rangefinder) trong giải có được không?Không phạt nếu chỉ đo khoảng cách; vi phạm lần đầu phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play), lần hai truất quyềnĐược, theo Rule 4.3a bạn được dùng máy đo khoảng cách, đồng hồ GPS, trừ khi ban tổ chức cấm bằng Local Rule. Dùng chức năng đo độ dốc (slope): lần đầu phạt 2 gậy / thua hố, lần hai truất quyền.
- Gậy bị gãy, hỏng trong vòng đấu có được thay không?Không phạt nếu xử lý đúng; dùng gậy không hợp lệ (non-conforming) bị truất quyềnGậy hỏng trong vòng đấu: bạn được tiếp tục dùng, sửa, hoặc thay gậy khác (trừ khi bạn làm hỏng do lạm dụng, như đập gậy vì tức). Thay gậy không được làm chậm cuộc chơi (Rule 4.1a(2), 4.1b(3)).
- Ghi sai điểm vào thẻ (thấp hơn hoặc cao hơn thực tế) bị xử lý thế nào?Truất quyền nếu ghi thấp hơn; giữ điểm cao hơn nếu ghi cao hơn (stroke play)Stroke play: nộp thẻ có điểm một hố thấp hơn thực tế là bị truất quyền thi đấu; cao hơn thực tế thì điểm cao hơn đó được giữ nguyên (Rule 3.3b(3)). Bạn không chịu trách nhiệm cộng tổng.
- Hỏi người chơi khác đánh gậy số mấy có bị phạt không?Phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play)Có. Hỏi hoặc cho lời khuyên (advice) về chọn gậy với người chơi khác trong giải là vi phạm Rule 10.2a: phạt 2 gậy (stroke play) / thua hố (match play). Hỏi caddie của mình thì được.
- Mang quá 14 gậy trong túi bị phạt thế nào?Phạt 2 gậy mỗi hố, tối đa 4 gậy (stroke play) / trừ 1 hố mỗi hố, tối đa 2 hố (match play)Stroke play: phạt 2 gậy cho mỗi hố có vi phạm, tối đa 4 gậy. Match play: trừ 1 hố cho mỗi hố vi phạm, tối đa 2 hố. Phát hiện là phải tuyên bố loại gậy thừa ngay (Rule 4.1b, 4.1c).