Thuật ngữ golf
150 thuật ngữ golfer Việt hay gặp trên sân, giải thích ngắn gọn và có ví dụ.
Điểm số
- Albatross (Double Eagle) — Dưới par 3 gậyAlbatross, hay double eagle, là điểm số ít hơn par 3 gậy trên một hố, ví dụ 2 gậy ở hố par 5 hoặc hole-in-one ở hố par 4.
- Birdie — Dưới par 1 gậyBirdie là điểm số ít hơn par của hố 1 gậy, ví dụ đánh 3 gậy ở hố par 4 hoặc 4 gậy ở hố par 5.
- Bogey — Trên par 1 gậyBogey là điểm số nhiều hơn par 1 gậy trên một hố, ví dụ 5 gậy ở hố par 4. Đây là điểm số phổ biến nhất của golfer nghiệp dư.
- Condor — Dưới par 4 gậyCondor là điểm số ít hơn par 4 gậy trên một hố, gần như chỉ xảy ra khi có hole-in-one trên hố par 5. Đây là điểm số hiếm nhất trong golf.
- Double Bogey — Trên par 2 gậyDouble bogey là điểm số nhiều hơn par 2 gậy trên một hố, ví dụ 6 gậy ở hố par 4. Trong WHS, net double bogey là mức trần điểm mỗi hố khi tính handicap.
- Eagle — Dưới par 2 gậyEagle là điểm số ít hơn par 2 gậy trên một hố, thường gặp nhất là 3 gậy ở hố par 5 hoặc hole-in-one ở hố par 3.
- Even Par — Bằng parEven par nghĩa là tổng điểm đúng bằng tổng par, ví dụ đánh 72 trên sân par 72. Trên bảng điểm thường ký hiệu là E.
- Fairway in Regulation (FIR) — Tee shot vào fairwayFairway in Regulation (FIR), hay fairway hit, là khi cú tee shot ở hố par 4 hoặc par 5 dừng trên fairway. Hố par 3 không tính chỉ số này.
- Front Nine / Back Nine — 9 hố đầu / 9 hố sauFront nine là 9 hố đầu (hố 1–9, cột Out trên scorecard), back nine là 9 hố sau (hố 10–18, cột In). Hai nửa thường được tính điểm và so sánh riêng.
- Gimme — Cú putt được cho quaGimme là cú putt ngắn được đối thủ chấp nhận cho vào lỗ mà không cần đánh. Trong match play đây là concession hợp lệ; trong stroke play thì không được phép.
- Green in Regulation (GIR) — Lên green đúng quy địnhGreen in Regulation (GIR) là khi bóng nằm trên green với số gậy bằng par trừ 2: 1 gậy ở par 3, 2 gậy ở par 4, 3 gậy ở par 5.
- Gross Score — Điểm gộp (chưa trừ handicap)Gross score là tổng số gậy thực tế bạn đánh trong một hố hoặc một vòng, bao gồm cả gậy phạt, chưa trừ handicap.
- Hole-in-One — Một gậy vào lỗHole-in-one là khi cú đánh đầu tiên từ tee đưa bóng thẳng vào lỗ, hoàn thành hố chỉ với 1 gậy. Thường xảy ra ở hố par 3.
- Mulligan — Đánh lại không tính gậyMulligan là cú đánh lại không tính gậy sau một cú hỏng, chỉ dùng trong chơi giao hữu. Rules of Golf không cho phép mulligan và điểm có mulligan không hợp lệ để tính handicap.
- Net Score — Điểm net (đã trừ handicap)Net score là điểm sau khi lấy gross score trừ đi số gậy chấp (Playing Handicap), giúp golfer khác trình độ thi đấu công bằng với nhau.
- Par — Số gậy tiêu chuẩnPar là số gậy tiêu chuẩn mà một golfer giỏi cần để hoàn thành một hố hoặc cả vòng, thường gồm 2 cú putt trên green.
- Sand Save — Cứu điểm từ bunkerSand save là khi bóng nằm trong bunker cạnh green và bạn chỉ cần 2 gậy để vào lỗ: một cú ra bunker lên green và một cú putt.
- Scorecard — Thẻ điểmScorecard là thẻ ghi điểm từng hố, kèm thông tin par, khoảng cách và Stroke Index của sân. Trong giải stroke play, thẻ phải được marker xác nhận và người chơi ký.
- Scrambling — Cứu par khi hụt greenScrambling là chỉ số đo tỷ lệ bạn vẫn ghi par hoặc tốt hơn ở những hố không lên green đúng quy định (hụt GIR). Đây là thước đo chất lượng short game.
- Snowman — Điểm 8 (người tuyết)Snowman là tiếng lóng chỉ điểm 8 trên một hố, vì con số 8 trông giống người tuyết. Ở hố par 5 đó là triple bogey, ở par 4 là quadruple bogey.
- Stroke — Cú đánh / gậyStroke là chuyển động về phía trước của gậy với ý định đánh bóng. Mỗi stroke, cùng với gậy phạt, được tính vào điểm của bạn.
- Three-Putt — Ba cú puttThree-putt là khi bạn cần 3 cú putt để đưa bóng vào lỗ sau khi đã lên green. Đây là nguồn mất gậy phổ biến nhất của golfer nghiệp dư.
- Triple Bogey — Trên par 3 gậyTriple bogey là điểm số nhiều hơn par 3 gậy trên một hố, ví dụ 7 gậy ở hố par 4, thường là dấu hiệu của một chuỗi sai lầm liên tiếp.
- Up and Down — Cứu par bằng 2 gậy từ ngoài greenUp and down là khi bóng nằm ngoài green và bạn đưa bóng vào lỗ chỉ với 2 gậy: một cú chip, pitch hoặc bunker shot lên green và một cú putt.
Handicap
- Bogey Golfer — Golfer bogeyGolfer có handicap khoảng 20 (nam) hoặc 24 (nữ), trung bình đánh khoảng một bogey mỗi lỗ. Đây là người chơi chuẩn dùng để tính Bogey Rating và Slope.
- Course Handicap — Handicap sânCourse Handicap là số gậy chấp bạn nhận trên một sân và bộ tee cụ thể: Handicap Index × (Slope Rating ÷ 113) + (Course Rating − Par), làm tròn.
- Course Rating — Điểm chuẩn của sânCourse Rating là số gậy dự kiến một scratch golfer đánh trên sân từ một bộ tee cụ thể trong điều kiện bình thường, ví dụ 72.6. Nó có thể khác với par của sân.
- Handicap — Điểm chấpHandicap là con số thể hiện trình độ của golfer, cho biết bạn thường đánh trên par bao nhiêu gậy. Nhờ handicap, người giỏi và người mới có thể thi đấu công bằng.
- Handicap Index — Chỉ số handicapHandicap Index là chỉ số đo khả năng chơi golf theo WHS, bằng trung bình 8 score differential thấp nhất trong 20 vòng gần nhất, tối đa 54.0.
- High Handicap — Handicap cao (high cap)Cách gọi golfer có handicap cao, thường từ khoảng 20 trở lên. Phần lớn golfer mới và golfer cuối tuần thuộc nhóm này.
- Low Handicap — Handicap thấp (low cap)Cách gọi thân mật cho golfer có handicap thấp, thường từ 0 đến khoảng 9 (single-digit). Không phải định nghĩa chính thức của WHS.
- Net Double Bogey — Điểm tối đa mỗi lỗ (net double bogey)Điểm tối đa được tính cho mỗi lỗ khi nộp điểm handicap theo WHS: par + 2 + số gậy chấp bạn được nhận ở lỗ đó.
- Playing Handicap — Handicap thi đấuPlaying Handicap là số gậy chấp thực tế trong một vòng đấu, bằng Course Handicap nhân với tỷ lệ handicap allowance của thể thức, ví dụ 95% cho stroke play cá nhân.
- Plus Handicap — Handicap cộng (+)Handicap của golfer giỏi hơn scratch, viết có dấu cộng như +2.1. Người này phải cộng gậy vào điểm gross thay vì được trừ.
- Sandbagger — Người nuôi capGolfer cố ý giữ handicap cao hơn trình độ thật để được nhiều gậy chấp và dễ thắng giải net. Đây là hành vi gian lận về tinh thần.
- Score Differential — Chênh lệch điểm (differential)Con số đo một vòng đấu của bạn khó hay dễ so với độ khó của sân. Handicap Index được tính từ 8 differential thấp nhất trong 20 vòng gần nhất.
- Scratch Golfer — Golfer scratch (handicap 0)Golfer có Course Handicap 0 trên mọi sân được rating, tức đánh quanh mức Course Rating mà không cần gậy chấp.
- Slope Rating — Hệ số độ dốc (độ khó tương đối)Slope Rating đo độ khó của sân với bogey golfer so với scratch golfer, trong khoảng 55–155, mức chuẩn là 113. Slope càng cao, Course Handicap của bạn càng lớn.
- Stroke Index — Chỉ số độ khó lỗ (SI)Số từ 1 đến 18 in trên thẻ điểm, cho biết thứ tự lỗ được nhận gậy chấp. Lỗ SI 1 nhận gậy đầu tiên, SI 18 nhận cuối cùng.
Thể thức thi đấu
- All Square — Hoà (all square)Tỷ số hoà trong match play: hai bên thắng số lỗ bằng nhau tính đến thời điểm đó. Viết tắt là AS.
- Cut — Vòng cắt (cut)Mốc loại bớt người chơi sau một số vòng của giải nhiều ngày; chỉ ai có điểm bằng hoặc tốt hơn mức cut mới được đánh tiếp.
- Dormie — Dormie (dẫn bằng số lỗ còn lại)Tình huống trong match play khi một bên dẫn đúng bằng số lỗ còn lại, ví dụ dẫn 3 lỗ khi còn 3 lỗ. Bên dẫn không thể thua trong 18 lỗ chính.
- Flight — Flight (nhóm chơi / bảng đấu)Ở Việt Nam, flight thường chỉ nhóm 2–4 người đi cùng nhau trên sân. Trong giải, flight còn là bảng đấu chia theo mức handicap.
- Four-Ball — Thể thức bóng tốt nhất (four-ball)Thể thức đôi: mỗi người đánh bóng của mình suốt lỗ, đội lấy điểm thấp hơn trong hai người. Có thể chơi match play hoặc stroke play (Rule 23).
- Foursomes — Thể thức đánh luân phiên (foursomes)Thể thức đôi: hai người dùng chung một quả bóng, đánh luân phiên từng cú; hai người thay nhau phát bóng ở các lỗ chẵn và lẻ (Rule 22).
- Honor — Quyền phát bóng trước (honor)Quyền được đánh trước ở khu phát bóng, thường thuộc về người có điểm tốt nhất ở lỗ trước (Rule 6.4).
- Leaderboard — Bảng xếp hạngBảng hiển thị thứ hạng và điểm của golfer trong giải, thường tính theo số gậy so với par và cập nhật theo từng lỗ.
- Match Play — Thể thức đấu lỗThể thức đấu từng lỗ: ai ít gậy hơn ở một lỗ thì thắng lỗ đó; ai thắng nhiều lỗ hơn thì thắng trận (Rule 3.2).
- Nassau — Thể thức NassauThể thức đặt cược gồm ba trận match play trong một vòng: chín lỗ đầu, chín lỗ sau và cả 18 lỗ.
- Playoff — Đấu phụ (playoff)Cách phân định người thắng khi hai hay nhiều golfer hoà điểm sau vòng chính, thường bằng đánh thêm lỗ (sudden death) hoặc so điểm các lỗ cuối.
- Scramble — Thể thức scramble (đánh bóng tốt nhất)Thể thức đồng đội: mọi người cùng đánh, đội chọn cú tốt nhất, rồi tất cả đánh tiếp từ vị trí đó. Rất phổ biến ở giải giao lưu, doanh nghiệp.
- Shotgun Start — Xuất phát đồng loạt (shotgun)Cách tổ chức giải cho tất cả flight bắt đầu cùng lúc ở các lỗ khác nhau, nhờ đó cả giải kết thúc gần cùng thời điểm.
- Skins — Thể thức skinsThể thức đặt cược theo từng lỗ: ai thắng một mình ở lỗ đó thì ăn "skin". Nếu hoà, giá trị cộng dồn sang lỗ sau.
- Stableford — Thể thức tính điểm StablefordThể thức tính điểm theo từng lỗ so với par (net): par được 2 điểm, birdie 3, bogey 1, double bogey trở lên 0. Ai nhiều điểm nhất thắng (Rule 21.1).
- Stroke Play — Thể thức tính gậyThể thức tính tổng số gậy qua cả vòng hoặc cả giải; ai ít gậy nhất thắng. Đây là thể thức của phần lớn giải chuyên nghiệp (Rule 3.3).
- Tee Time — Giờ phát bóngGiờ bạn đặt để flight phát bóng ở lỗ đầu tiên. Đặt tee time là bước đầu tiên khi đi đánh golf ở mọi sân.
Sân golf
- Ball mark (pitch mark) — Vết lõm bóng trên greenBall mark là vết lõm bóng tạo ra khi rơi xuống green. Rule 13.1c cho phép bạn sửa vết bóng trên green, và golfer có ý thức sẽ sửa vết của mình cùng ít nhất một vết khác.
- Blind shot — Cú đánh khuất tầm nhìnBlind shot là cú đánh mà bạn không nhìn thấy điểm rơi hoặc green từ chỗ đứng, do đồi, cây hoặc gò che. Cần chọn điểm ngắm trung gian và kiểm tra trước khi đánh.
- Bunker — Hố cátBunker là hố cát được thiết kế trên sân, thường quanh green hoặc dọc fairway. Luật 2023 quy định riêng cho bóng trong bunker tại Rule 12.
- Cart path — Đường xe điệnCart path là đường bê tông hoặc nhựa cho xe điện chạy trên sân. Đây là chướng ngại cố định nhân tạo, bóng nằm trên đó được giải thoát miễn phí theo Rule 16.1.
- Championship tees — Tee thi đấu (tee dài nhất)Championship tees là bộ tee xa nhất của sân, dành cho giải đấu và golfer giỏi. Chiều dài thường trên 7.000 yard, course rating và slope cao nhất sân.
- Divot — Mảng cỏ bị đánh bậtDivot là mảng cỏ và đất bị gậy đánh bật lên sau cú đánh, đồng thời cũng chỉ cái hố để lại. Golfer lịch sự luôn đặt lại divot hoặc lấp cát vào hố.
- Dogleg — Lỗ gấp khúcDogleg là lỗ golf có fairway bẻ cong sang trái hoặc phải như chân sau con chó. Golfer phải chọn giữa đánh an toàn ra điểm gấp hoặc cắt góc.
- Driving range — Sân tậpDriving range là sân tập đánh bóng xa, nơi bạn mua rổ bóng và đánh từ các ô tập. Đây là chỗ chỉnh swing và kiểm tra khoảng cách từng gậy trước khi ra sân thật.
- Fairway — Fairway (đường bóng chính)Dải cỏ cắt ngắn nối khu phát bóng với green, là nơi lý tưởng để bóng nằm sau cú phát bóng.
- Flagstick — Cột cờFlagstick là cột cờ cắm trong lỗ để đánh dấu vị trí lỗ trên green. Từ 2019, bạn được putt khi vẫn để cờ trong lỗ mà không bị phạt (Rule 13.2).
- Fringe — Viền green (collar)Fringe là dải cỏ cắt ngắn bao quanh green, cao hơn cỏ green nhưng thấp hơn fairway. Theo luật, fringe thuộc khu vực chung chứ không phải green.
- Green speed (Stimpmeter) — Tốc độ greenGreen speed là độ nhanh của green, đo bằng Stimpmeter theo đơn vị feet. Green thường ngày ở Việt Nam khoảng 8–10, green giải chuyên nghiệp có thể 12–13 trở lên.
- Hole (cup) — Lỗ golfLỗ trên green có đường kính 108 mm (4,25 inch) và sâu tối thiểu 101,6 mm (4 inch). Bóng được tính là vào lỗ khi dừng trong lỗ và toàn bộ nằm dưới mặt green.
- Island green — Green đảoIsland green là green được bao quanh hoàn toàn hoặc gần hết bởi nước. Bóng không lên green gần như chắc chắn vào penalty area, mất 1 gậy phạt.
- Links course — Sân linksLinks là kiểu sân golf ven biển trên đất cát, ít cây, nhiều gò đồi và gió mạnh, có nguồn gốc từ Scotland. Bóng lăn nhiều, đòi hỏi đánh thấp và tận dụng địa hình.
- Parkland course — Sân parklandParkland là kiểu sân golf trong đất liền, cỏ xanh mướt, nhiều cây lớn hai bên fairway và hồ nước. Bóng ít lăn, ưu tiên các cú bay cao dừng nhanh.
- Pin position — Vị trí cờPin position là vị trí lỗ được đặt trên green trong ngày, thường đổi hằng ngày hoặc vài ngày một lần. Biết vị trí cờ giúp bạn chọn gậy và điểm ngắm hợp lý.
- Pot bunker — Bunker nồiPot bunker là bunker nhỏ, sâu, vách dựng đứng, đặc trưng của sân links. Bóng vào thường chỉ còn cách đánh ngang hoặc lùi ra để thoát.
- Putting Green — Green (khu gạt bóng)Khu cỏ cắt rất ngắn quanh lỗ cờ, nơi bạn gạt bóng bằng putter. Luật riêng cho green nằm ở Rule 13.
- Putting green (practice green) — Green tập puttPutting green là green tập putt, thường đặt gần clubhouse hoặc tee số 1, có nhiều lỗ nhỏ cắm cờ thấp để luyện putt và cảm giác tốc độ trước khi ra sân.
- Resort course — Sân nghỉ dưỡngResort course là sân golf thuộc khu nghỉ dưỡng, thiết kế đẹp và thân thiện để khách vãng lai chơi vui. Ở Việt Nam, nhiều sân đẹp nhất nằm trong các resort ven biển.
- Rough — Rough (cỏ dài)Phần cỏ để dài hơn hai bên fairway và quanh green. Bóng nằm trong rough khó kiểm soát khoảng cách và độ xoáy hơn.
- Tee markers — Mốc teeTee markers là hai mốc đặt trên tee box để xác định khu vực phát bóng. Khu phát bóng hợp lệ sâu hai chiều dài gậy tính từ mép trước hai mốc (Rule 6.2b).
- Teeing Area (Tee Box) — Khu phát bóng (tee box)Khu vực bắt đầu mỗi lỗ, giới hạn bởi hai cọc tee phía trước và sâu hai chiều dài gậy về phía sau (Rule 6.2).
- Waste area — Khu đất cát tự nhiênWaste area là vùng cát, sỏi hoặc đất trống tự nhiên trên sân, không được đánh dấu là bunker. Theo luật, đây là khu vực chung nên bạn được chạm gậy xuống đất.
- Yardage marker — Mốc khoảng cáchYardage marker là các mốc báo khoảng cách tới green, phổ biến là 100, 150 và 200 yard. Hầu hết sân ở Việt Nam đo bằng yard, thường tính tới giữa green.
Gậy & bóng
- Ball compression — Độ nén bóng golfBall compression là chỉ số cho biết bóng golf mềm hay cứng khi bị gậy ép vào. Bóng nén thấp hợp swing chậm, bóng nén cao hợp swing nhanh.
- Ball-marker — Mác đánh dấu bóngBall-marker là vật nhỏ như đồng xu dùng để đánh dấu vị trí bóng trước khi nhấc lên, thường trên green. Nhấc bóng mà không đánh dấu bị phạt 1 gậy (Rule 14.1a).
- Blade vs cavity back — Gậy sắt blade và cavity backBlade là gậy sắt lưng đặc, đầu nhỏ, cho cảm giác và khả năng tạo đường bóng tốt. Cavity back khoét lưng, dồn trọng lượng ra viền nên dễ đánh hơn.
- Driver — Gậy driver (gỗ 1)Driver là gậy dài nhất, loft thấp nhất trong túi, dùng để phát bóng xa ở lỗ par 4 và par 5. Luật giới hạn đầu gậy tối đa 460 cc và chiều dài 48 inch.
- Fairway wood — Gậy gỗ fairwayFairway wood là gậy gỗ đầu nhỏ hơn driver, loft khoảng 13–21°, đánh được từ tee và từ fairway. Phổ biến là gỗ 3 và gỗ 5.
- Game-improvement irons — Gậy sắt dễ đánh (game-improvement)Game-improvement irons là dòng gậy sắt thiết kế dễ đánh: lưng khoét, trọng tâm thấp, đáy rộng, giúp bóng lên cao và ít mất khoảng cách khi đánh lệch tâm.
- Gap wedge — Gậy gap wedge (gậy lấp khoảng)Gap wedge là gậy wedge có loft khoảng 50–52°, nằm giữa pitching wedge và sand wedge để lấp khoảng trống khoảng cách giữa hai gậy này.
- Golf bag — Túi gậy golfGolf bag là túi đựng gậy và đồ dùng khi ra sân. Có túi đeo có chân, túi xe đẩy và túi tour. Luật giới hạn tối đa 14 gậy trong túi (Rule 4.1b).
- Grip (equipment) — Cán cầm (bọc cán gậy)Grip là lớp bọc cao su hoặc sợi tổng hợp ở đầu cán gậy, nơi bạn cầm. Grip đúng cỡ, còn bám tốt giúp cầm gậy nhẹ tay và mặt gậy ổn định.
- Hybrid — Gậy hybrid (rescue)Hybrid là gậy lai giữa gỗ và iron, thay thế cho long iron khó đánh. Đầu gậy có trọng tâm thấp giúp bóng bay cao, dễ đánh từ rough và fairway.
- Iron — Gậy sắt (iron)Iron là nhóm gậy đầu mỏng bằng kim loại, đánh số 3 đến 9, dùng cho cú lên green và cú từ fairway. Số càng nhỏ, loft càng thấp, bóng càng bay xa.
- Lie angle — Góc lieLie angle là góc giữa cán gậy và mặt đất khi đáy gậy đặt phẳng. Lie sai làm mặt gậy hướng lệch và bóng đi trái hoặc phải dù swing đúng.
- Lob wedge — Gậy LWLob wedge (LW) là gậy loft cao nhất trong túi, thường 58–64°, giúp bóng bay rất cao và dừng nhanh. Hữu ích khi cần bay qua bunker tới cờ sát mép green.
- Loft — Độ loft (góc mặt gậy)Loft là góc nghiêng của mặt gậy so với trục cán đặt thẳng đứng. Loft càng lớn bóng bay càng cao, càng ngắn và xoáy nhiều hơn.
- Pitching wedge — Gậy PWPitching wedge (PW) là wedge loft thấp nhất, khoảng 43–47°, thường đi kèm bộ iron. Dùng cho cú full khoảng 100–120 yard và cú chip lăn quanh green.
- Putter — Gậy putter (gậy gạt)Putter là gậy dùng để gạt bóng lăn trên green về phía lỗ. Đây là gậy bạn dùng nhiều nhất trong một vòng, thường chiếm gần 40% tổng số gậy.
- Rangefinder — Máy đo khoảng cáchRangefinder là máy đo khoảng cách bằng laser hoặc GPS tới cờ, bunker, mặt nước. Được phép dùng theo Rule 4.3, nhưng không được dùng tính năng đo độ dốc khi thi đấu.
- Sand wedge — Gậy SWSand wedge (SW) là wedge loft khoảng 54–56° với bounce cao, thiết kế chuyên để đánh bóng ra khỏi bunker. Cũng dùng cho cú pitch và chip ngắn quanh green.
- Shaft flex — Độ cứng cán gậyShaft flex là độ dẻo của cán gậy khi swing, thường chia L, A, R, S, X. Chọn flex hợp tốc độ swing giúp bóng bay đúng độ cao và hướng.
- Sweet spot — Điểm ngọt (tâm mặt gậy)Sweet spot là điểm trên mặt gậy mà khi bóng chạm vào, năng lượng truyền tối đa và đầu gậy không bị xoắn. Đánh trúng điểm này bóng bay xa và thẳng nhất.
- Tee (peg) — Tee (chốt kê bóng)Tee là chốt nhỏ bằng gỗ hoặc nhựa để kê bóng khi phát bóng. Chỉ được dùng tee trong khu vực phát bóng; cao tối đa 101,6 mm theo quy chuẩn thiết bị.
- Wedge — Gậy wedgeWedge là nhóm gậy loft cao nhất, từ khoảng 44° đến 64°, dùng cho cú ngắn lên green, cú bunker và cú chip. Gồm pitching, gap, sand và lob wedge.
Kỹ thuật
- Address — Tư thế chuẩn bị (address)Address là tư thế bạn đứng vào vị trí, đặt gậy sau bóng và sẵn sàng swing. Một address tốt quyết định phần lớn chất lượng cú đánh trước khi gậy chuyển động.
- Backswing — Nhịp lên gậy (backswing)Backswing là giai đoạn đưa gậy từ vị trí address lên đỉnh swing. Mục tiêu là xoay vai, tích năng lượng và đặt gậy vào đúng vị trí để vung xuống.
- Break — Độ bẻ của đường puttBreak là mức bóng lăn cong sang trái hoặc phải trên green do độ dốc và thớ cỏ. Đọc break đúng là chọn điểm ngắm lệch khỏi lỗ phù hợp với tốc độ putt.
- Bump-and-run — Cú đánh lăn (bump and run)Bump-and-run là cú đánh thấp, bóng bay ngắn rồi lăn phần lớn quãng đường tới lỗ. Thường dùng gậy sắt 7–9 khi đường lăn trước green bằng phẳng.
- Bunker shot — Cú đánh bunkerBunker shot là cú đánh bóng ra khỏi hố cát. Với bunker cạnh green, bạn đánh vào cát sau bóng chứ không đánh trực tiếp vào bóng, để lớp cát đẩy bóng bay lên.
- Carry and roll — Quãng bay và quãng lănCarry là quãng bóng bay trên không tới điểm chạm đất đầu tiên; roll là quãng lăn sau đó. Tổng hai phần là khoảng cách thực tế của cú đánh.
- Chip — Cú chipChip là cú đánh ngắn từ gần green, bóng bay thấp một đoạn ngắn rồi lăn phần lớn quãng đường về cờ. Đây là cú dễ cứu par nhất cho golfer nghiệp dư.
- Club gapping — Khoảng cách giữa các gậyClub gapping là việc sắp xếp bộ gậy sao cho khoảng cách giữa hai gậy liền kề đều nhau, thường 10–15 m, để không có quãng đánh nào bị hụt gậy.
- Downswing — Nhịp vung xuống (downswing)Downswing là giai đoạn từ đỉnh swing vung gậy xuống chạm bóng. Trình tự đúng bắt đầu từ thân dưới, rồi thân trên, tay và cuối cùng là gậy.
- Draw — Bóng draw (cong nhẹ sang trái)Draw là đường bóng cong nhẹ, có kiểm soát từ phải sang trái (với người thuận tay phải). Draw thường bay xuyên gió tốt và lăn nhiều hơn fade.
- Fade — Bóng fade (cong nhẹ sang phải)Fade là đường bóng cong nhẹ, có kiểm soát từ trái sang phải (với người thuận tay phải). Fade thường bay cao hơn, đáp xuống mềm và ít lăn.
- Fat shot — Lỗi đánh dày (fat shot)Fat shot là cú đánh mà gậy chạm đất trước bóng, mất nhiều năng lượng nên bóng bay ngắn hơn hẳn. Golfer Việt hay gọi là "đánh dày" hoặc "ăn đất".
- Flop shot — Cú flop (đánh bổng cao, dừng nhanh)Flop shot là cú đánh bổng rất cao, mở mặt gậy lob wedge để bóng rơi gần như thẳng đứng và dừng gần chỗ đáp. Hiệu quả nhưng rủi ro cao.
- Follow-through — Nhịp kết thúc (follow-through)Follow-through là phần swing sau khi gậy chạm bóng, cho tới tư thế kết thúc. Một follow-through cân bằng là dấu hiệu downswing và chạm bóng tốt.
- Hook — Bóng hook (cong mạnh sang trái)Hook là đường bóng cong mạnh từ phải sang trái (với người thuận tay phải), do mặt gậy đóng so với đường swing. Hook thường bay thấp, lăn nhiều và khó kiểm soát.
- Lag putt — Putt dài để tiếp cận lỗLag putt là cú putt dài với mục tiêu chính là đưa bóng dừng sát lỗ để cú tiếp theo chắc chắn vào, tránh three-putt, thay vì cố đánh vào ngay.
- Launch angle — Góc bay ban đầuLaunch angle là góc bóng rời mặt gậy so với mặt đất. Cùng với tốc độ bóng và độ xoáy, nó quyết định độ cao, quãng bay và quãng lăn của cú đánh.
- Overlapping / interlocking grip — Cách cầm gậy chồng ngón và đan ngónOverlapping và interlocking là hai cách cầm gậy phổ biến nhất: ngón út tay dưới đặt chồng lên hoặc đan vào ngón trỏ tay trên để hai tay hoạt động như một.
- Pitch — Cú pitch (đánh bổng tầm gần)Pitch là cú đánh bổng tầm gần, thường 20–90 m, bóng bay cao, rơi xuống green và lăn ít. Dùng khi cần vượt bunker, rough hoặc chướng ngại trước green.
- Pre-shot routine — Quy trình trước cú đánhPre-shot routine là chuỗi bước cố định bạn làm trước mỗi cú đánh — quan sát, chọn mục tiêu, swing tập, vào tư thế — giúp tập trung và ổn định dưới áp lực.
- Shank — Lỗi shank (chạm cổ gậy)Shank là cú đánh bóng chạm vào cổ gậy (hosel) thay vì mặt gậy, khiến bóng văng gần như vuông góc sang phải (với người thuận tay phải). Đây là lỗi đáng sợ nhất trong golf.
- Slice — Bóng slice (cong mạnh sang phải)Slice là đường bóng cong mạnh từ trái sang phải (với người thuận tay phải), do mặt gậy mở so với đường swing. Đây là lỗi phổ biến nhất của golfer nghiệp dư.
- Spin — Độ xoáy của bóngSpin là độ xoáy của bóng sau khi rời mặt gậy, đo bằng vòng/phút (rpm). Backspin giúp bóng bay lên và dừng trên green; spin nghiêng trục làm bóng cong.
- Stance — Thế đứngStance là cách bạn đặt chân khi chuẩn bị đánh: độ rộng, hướng và vị trí so với bóng. Stance quyết định thăng bằng và hướng swing.
- Swing plane — Mặt phẳng swingSwing plane là mặt phẳng nghiêng mà thân gậy và đầu gậy di chuyển trong cú swing. Swing đúng plane giúp mặt gậy về vuông góc và bóng bay thẳng hơn.
- Tempo — Nhịp độ swingTempo là nhịp thời gian của cú swing, thường đo bằng tỉ lệ thời gian backswing so với downswing. Nhiều golfer giỏi duy trì tỉ lệ khoảng 3:1.
- Thin shot — Lỗi đánh mỏng (thin shot)Thin shot là cú đánh mà mép dưới gậy chạm phần dưới quả bóng mà không ăn cỏ, khiến bóng bay thấp, xa hơn dự kiến và khó dừng trên green.
- Topping (topped shot) — Lỗi topping (đánh đầu bóng)Topping là cú đánh mà gậy chạm vào nửa trên quả bóng, khiến bóng lăn hoặc nảy dọc mặt đất thay vì bay lên. Thường do ngẩng người hoặc cố hất bóng.
Luật & nghi thức
- Caddie — Người kéo gậy, hỗ trợ golferCaddie là người mang gậy và hỗ trợ golfer trong vòng đấu: đo khoảng cách, đọc green, cho lời khuyên. Luật cho phép mỗi người chơi có một caddie (Rule 10.3).
- Drop — Thả bóngDrop là cách đưa bóng vào cuộc khi lấy relief: thả bóng thẳng xuống từ độ cao đầu gối và bóng phải dừng trong relief area (Rule 14.3).
- Embedded ball — Bóng cắmEmbedded ball là bóng cắm vào chính vết lõm do nó tạo ra khi rơi, một phần bóng nằm dưới mặt đất. Ở khu vực chung bạn được free relief (Rule 16.3).
- Fore — Tiếng cảnh báo "Fore!""Fore!" là tiếng hét cảnh báo khi bóng của bạn có thể bay trúng người khác. Hét to, sớm và rõ là trách nhiệm an toàn cơ bản của mọi golfer.
- Free relief — Cứu bóng không phạtFree relief là quyền di chuyển bóng mà không bị phạt, khi bị cản bởi điều kiện bất thường như GUR, vật cản cố định, nước đọng tạm thời, hố động vật (Rule 16).
- Golf etiquette — Nghi thức sân golfGolf etiquette là các chuẩn mực ứng xử trên sân: an toàn, tôn trọng người chơi khác, giữ tốc độ chơi và chăm sóc mặt sân. Rule 1.2 yêu cầu người chơi hành xử đúng tinh thần golf.
- Ground under repair (GUR) — Khu vực đang sửa chữaGround under repair (GUR) là khu vực Ban tổ chức đánh dấu đang sửa, thường bằng vạch trắng hoặc biển GUR. Bóng nằm trong hoặc bị cản được free relief (Rule 16.1).
- Local rule — Luật địa phươngLocal rule là quy định riêng do Ban tổ chức hoặc sân ban hành, điều chỉnh hoặc bổ sung Rules of Golf cho điều kiện cụ thể (Rule 1.3). Thường in sau thẻ điểm.
- Loose impediments — Vật tự nhiên rờiLoose impediments là vật tự nhiên rời như lá, cành khô, đá, côn trùng. Bạn được nhặt bỏ ở mọi nơi trên sân không phạt, miễn bóng không di chuyển (Rule 15.1).
- Lost ball — Mất bóngBóng bị coi là mất nếu không tìm thấy trong 3 phút kể từ khi bạn hoặc caddie bắt đầu tìm. Mất bóng bị phạt 1 gậy và đánh lại từ chỗ cú trước (Rule 18.2).
- Maximum score — Thể thức điểm tối đaMaximum score là thể thức stroke play mà điểm mỗi hố bị giới hạn ở một mức tối đa do Ban tổ chức đặt ra, ví dụ gấp đôi par. Quy định trong Rule 21.2.
- Out of bounds (OB) — Ngoài biênOut of bounds (OB) là khu vực nằm ngoài ranh giới sân, thường đánh dấu bằng cọc trắng. Bóng OB bị phạt 1 gậy và phải đánh lại từ vị trí cú trước (Rule 18.2).
- Penalty area — Khu vực phạtPenalty area là khu vực như hồ, suối, mương, đánh dấu bằng cọc/vạch vàng hoặc đỏ. Bóng vào đây có thể đánh tại chỗ không phạt, hoặc lấy relief với 1 gậy phạt (Rule 17).
- Penalty stroke — Gậy phạtPenalty stroke là gậy cộng thêm vào điểm khi bạn vi phạm luật hoặc lấy relief có phạt. Mức phổ biến là 1 gậy hoặc phạt chung 2 gậy trong stroke play.
- Provisional ball — Bóng dự phòngProvisional ball là bóng đánh tạm khi bóng đầu tiên có thể bị mất ngoài penalty area hoặc OB, giúp không phải quay lại đánh lại (Rule 18.3).
- Ready golf — Chơi nhanh, ai sẵn sàng thì đánhReady golf là cách chơi ai sẵn sàng và an toàn thì đánh trước, không đợi đúng thứ tự xa lỗ. Được khuyến khích trong stroke play để tăng tốc độ chơi.
- Relief area — Khu vực thả bóngRelief area là khu vực bạn phải thả bóng vào khi lấy relief, xác định từ một điểm tham chiếu và bán kính 1 hoặc 2 chiều dài gậy, không gần lỗ hơn (Rule 14.3).
- Unplayable lie — Bóng không thể đánhUnplayable lie là khi bạn tự tuyên bố bóng không đánh được, ở bất kỳ đâu trừ penalty area. Bạn chịu phạt 1 gậy và chọn một trong ba cách lấy relief (Rule 19).